Boerkaverbod dubbel fout

Een kortere versie van dit artikel verscheen op donderdag 28 april in NRCnext.

Afgelopen vrijdag betoogde Colin van Heezik in NRCnext dat Frankrijk terecht de boerka in de ban doet. Hij heeft gelijk als hij zegt dat je niet een racist hoeft te zijn om de boerka te willen verbieden. Maar het moet je wel aan gevoel voor praktijk en proportie ontbreken.

In Nederland zie je maar heel zelden een boerka, maar ik kom regelmatig in het Oostenrijkse Zell am See. In de afgelopen jaren is dat een zomerkolonie voor mensen uit de Golfstaten geworden. Je komt er dus voortdurend vrouwen in niqaab tegen. Hoe vaak ik het ook zie, ik vind het nog steeds raar dat mensen zo rondlopen, en al helemaal in die omgeving natuurlijk. Ik kan me de gevoelens van mensen dus goed voorstellen van mensen die gewoon geen boerka’s willen zien. Maar de afschuw van burgers over het gedrag van andere burgers is geen reden om iets te verbieden. Daarvoor zul je met argumenten moeten komen dat het gedrag de mensen zelf of andere mensen schaadt.

En dat argument valt niet met droge ogen te maken. In de eerste plaats de praktijk. Een boerkaverbod lost niets op. Er zijn bijna geen vrouwen die een boerka dragen, en de vrouwen die op straat geen boerka meer mogen dragen zullen niet anders behandeld worden door hun mannen of familie. Want een  boerkadragende vrouw met een conservatieve en dominante man zal door een boerkaverbod niet vaker maar minder vaak op straat komen, en als hij haar mishandelt zal dat ook niet stoppen. Ook zullen dit soort maatregelen mensen juist verharden in hun ouderwetse gedrag. Op basis van (onwetenschappelijke) TV-interviews valt ook op te maken dat er meer vrouwen zijn die graag een boerka dragen dan dat er vrouwen “bevrijd” worden door een verbod. Als ze daarmee misschien een onbegrijpelijke keuze maken, is dat alleen hun probleem.

Van Heezik noemt ook het argument dat boerka’s ook als vermomming voor kinderlokkers of terroristen kunnen dienen. Het voorbeeld van de kinderlokkers laten we even waar het verdient te zijn. Maar ook bij terroristen is er geen enkele reden te denken dat onze veiligheid bedreigd kan worden door mannen in een boerka. Al is het maar omdat er heel veel alternatieven zijn voor vermomming, en je in Europa juist aandacht trekt met zo’n rare jurk.

Het verbod wordt ook onlogisch beredeneerd. In tegenstelling tot een hoofddoek is gezichtsbedekking niet vereist in de islam. Je kunt de boerka dus ook niet verbieden met een verwijzing naar het seculiere karakter van de Franse republiek. Een karakter dat overigens vooral in de verbeelding van Nederlandse hoofddoekverbieders bestaat, omdat juist in Frankrijk alle katholieke kerken in handen van de staat zijn en gratis uitgeleend worden aan de kerk (andere religies moeten hun eigen boontjes doppen). Überhaupt weet ik niet of het voorbeeld van het centralistische Frankrijk, dat al eeuwenlang de Parijse elite/meerderheidscultuur oplegt aan het hele land, navolging verdient.

Maar een boerkaverbod tast vooral de rechtsstaat aan. Een kledingvoorschrift is een enorme ingreep in de persoonlijke levenssfeer en de vrije meningsuiting, twee belangrijke grondrechten. Die mag je alleen maar aantasten om andere grondrechten te beschermen, en dat is hier niet aangetoond. Om dit op te lossen is zowel in België als in Frankrijk in de wet tegen gezichtsbedekking een grondrecht op “sociabiliteit” gecreëerd. Normaal gesproken worden grondrechten in de grondwet opgenomen, niet in een klein wetje. Zo’n recht op sociabiliteit is natuurlijk ook in tegenspraak met het klassieke recht op privacy, en als het serieus genomen wordt krijg je rare situaties. Wordt beeldbellen dan ook verplicht, of vitrage verboden? Je verplicht rechters, wetgevers en burgers er in theorie wel toe. Het is ook ironisch dat een land als België, waar om 18:00 alle rolluiken naar beneden gaan, zo makkelijk omgaat met het recht op privacy.

Een verbod op gezichtsbedekking is in de praktijk ook discriminerend, zelfs als het niet zo bedoeld is. Zowel in België als in Frankrijk is gezichtsbedekking wel expliciet toegestaan met carnaval, op de motor en bij de politie. Maar tientallen andere redenen om je gezicht te bedekken zijn nu wel degelijk strafbaar: een sjaal over je gezicht tijdens het fietsen, koudemaskers op de skipistes, een maskertje tegen de luchtvervuiling of SARS-epidemie, een lapje voor je neus na een operatie, de gezichtsbeschermer tijdens het grasmaaien, of met de motorhelm op tanken of je huis inlopen: allemaal in theorie strafbaar. In de praktijk zullen deze gevallen geen bekeuring krijgen, omdat het geen boerka is. Maar het enige wat erger is dan een discriminerende wet, is een discriminerende wet die discriminerend wordt toegepast. Dat is dubbel fout.

Het feit dat een politieke beweging die discriminatie tot het kernpunt van haar programma heeft ook hartstochtelijk voor een boerkaverbod is, zou ook aan het denken moeten zetten. De redenering van Geert Wilders is logisch: hij wil moslims wegpesten en de islam verwijderen uit de openbare ruimte. Daarbij is een hoofddoek- en boerkaverbod zeker nuttig. Dat betekent dat mensen van goede wil ervan uit kunnen gaan dat dergelijke verboden ook het effect zullen hebben dat moslims zich geïntimideerd voelen en dat hun vrijheden beperkt worden. En dat het de vreemdelingenhaters in de Nederlandse politiek extra zal stimuleren om nog verdergaande maatregelen los te krijgen. Daar moet je op zijn minst rekening mee houden.

Het is te hopen dat Nederland deze onzin bespaard blijft.

Advertenties

Over misterblok
Consultant, investor and activist against destruction of democracy and the planet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: